15-20 yıl öncesine bir yolculuk yapın şimdi… Hatırlar mısınız o günleri? Şehirlerarası otobüslerde, hatta uçaklarda sigara içmenin serbest olduğu o günleri? Yolculuğunuz adeta zehir olurdu, sigara dumanı ile dolardı boğazlarınız. Elbiselerinize sinerdi nikotin kokusu. Eve ilk gittiğinizde yaptığınız iş, doğruca banyoya gitmek olurdu. Dayanılmaz bir hal alırdı, gözleriniz yaşarırdı da, hiç acımazlardı.

 

Biri bitmeden diğerini yakarlardı. Hele o gece yarısı verilen molalar… Unutulmazdı… Bir efsaneydi… Bütün bir otobüs gecenin bir yarısında her ne hikmetse bir “tesiste” durur, her ne hikmetse herkesin “çişi gelir”, her ne hikmetse herkes yarın sanki oruç tutacakmış gibi sıcak çorbanın peşine düşer sahur yemeği niyetine…

 

Siz uyurken (ya da uyumaya çalışırken) camdan yarım gözle, otobüsün etrafında bekleyen “üşüyen adamlar” görürdünüz. Ve sonra o meşhur anons kulaklarınızda çınlardı: “mola süreniz bitmiştir, gidiyoruz, hadi binin artık…” Bu anonsu duyan otobüsün yolcuları otobüse doluşurlardı. Otobüs henüz yeni hareket etmiştir besbelli. Kolonya, su derken… Çakmak sesleri duyulurdu birbiri ardına. Herkes birbirine ikram ederdi. Keyif sigarasıydı bunun adı! İçmeyenin canı çıksın… Artık otobüs bir yangın yerini andırırdı. Arka sıralardaysanız, buram buram “duman altı” olurdunuz. Herkesin ağzında bir “alev topu” görürdünüz. Çekince nasıl da kızarırdı! Öyle bir çekerlerdi ki…

 

Azıcık heyecanlansanız, muavin sizi hemen yatıştırırdı; “merak etmeyin, sadece sigara içiyorlar”. Öksürükler ve duman içerisinde gözlerinizi yumup tan yerinin ağarmasını dilemekten başka bir çareniz kalmazdı. Ve bir sabah bir otogarda, bavullarınız ve sigara kokunuzla birlikte baş başa kalırdınız.

 Yıllar yılları kovaladı, sigaralı ve nikotinli ama bir o kadar da sağlıksız bir “yaşam” alabildiğince etkisini artırdı ülkemizde… Derken, nihayet TBMM tarafından hazırlanan “Tütün mamullerinin zararlarının önlenmesine dair kanun” (4207 Sayılı Kanun) 7 Kasım 1996 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlülüğe girdi.

 Yukarıda adı geçen kanunların çok açık ve net hükümlerine rağmen, toplum tam olarak arkasında durmadığı ve sahiplenmediği için, bir başka deyişle kanun tam olarak uygulan(a)madığı için, kanunun öngördüğü kazanımlar tam olarak elde edilemedi. Birçokları üstüne almadı. Birçokları kanuna, kurala uymadı. İşlerine gelmedi. Duymazlıktan geldiler, anlamazlıktan geldiler. Otobüste oldu, dolmuşta olmadı. Yolcu uydu, sürücü uymadı. Birçokları görmezden geldi. Onlar kendilerini gayet iyi biliyorlar. Neredeyse 12 yıl oldu. Ama bir tek cezai müeyyide uygula(ya)mayarak Guinness Rekorlar Kitabı'na girmeyi de başardık bu arada. Sürücülerimizin ve kurumlarımızın büyük bir bölümü oralı bile olmadılar. Kanunun tümü olmasa bile hiç olmazsa yüzde doksanı ne yazık ki sadece şehirlerarası otobüs ve uçak yolculuklarında uygulanabildi… İnsanlar, buna bile şükretti…

 

 Ama artık bıçak kemiğe dayandı. Deniz bitti. 19 Ocak 2008 itibarıyla, Sigara içme yasağı kapsamını genişleten “Tütün ve Tütün Mamul-lerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanunda Değişlik Yapılması Hakkında Kanun (5727 Sayılı Kanun)” resmi gazetede yayınlandı. Yayımından dört ay sonra, yani 19 Mayıs 2008'de belli bölümleri yürür-lüğe girecek. Aslında bu kanuna hiç gerek yoktu. İlki bile yeterliydi… Sivrisinek ve saz kimilerine az geldi. Şimdi, davul ve zurna çalınıyor! İnşallah duyarlar.

 

 Çok geç olmadan anlarlar. Evet, 19 Mayıs… Seni özlemle bekliyoruz. Atatürk 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkmıştı. 19 Mayıs 2008'de de Samsun sigarasının ve diğer tüm tütünlü mamullerin hepimizin hayatından çıkmasını diliyoruz. Bu “Sigara'dan Kurtuluş Savaşı”nı lütfen önemseyelim ve kanunumuza (!) bu sefer sahip çıka-lım, bu sefer yarım yamalak, bölük pörçük değil, bütünüyle uygulanma-sını sağlayalım. Otobüslerde ve uçaklarda kazandığımız zaferi, hayatın tüm alan ve anlarına taşıyalım, yayalım, yaygınlaştıralım… Lütfen, bu kanunun yazıcı çıktısını alalım, yanımızda taşıyalım, gerektiğinde çıkarıp “ne kanunu kardeşim?” diyenlere gösterelim…

 

 Bilelim ki, muhtaç olmadığımız bir şey varsa, o da nikotindir! Unutmayın, sigara sağlığa zararlıdır! Haydi, Türkiye uyuma, kanununa sahip çık… Sigarasız ve sağlıklı günler dileğiyle…